Μύθοι και Παραδόσεις της Ελληνικής Φύσης

Τίτλος: Μύθοι και Παραδόσεις της Ελληνικής Φύσης
Εκδόσεις: Εργαστήρι Φύσης (Σώμα Ελλήνων Προσκόπων)

Πολλοί άνθρωποι δεν αισθάνονται σχεδόν ποτέ αληθινό χώμα κάτω απ’ τα πόδια τους. Τα μόνα φυτά που βλέπουν ν’ αναπτύσσονται είναι μέσα σε γλάστρες κι οι ίδιοι δεν απομακρύνονται από τον φανοστάτη του δρόμου για να δουν τη μαγεία του νυχτερινού ουρανού κεντημένου μ’ άστρα. [ Τατάνκα Μάνι, Ινδιάνος Στόνυ – Ο βούβαλος που περπατάει ]

Ο Αϊ-Λιας

Ο Αϊ-Λιας ήταν ναύτης και πέρασε παραλυμένη ζωή. Ύστερα όμως μετανόησε για όσα έκαμε και εσιχάθη τη θάλασσα. Άλλοι πάλι λεν πως, επειδή έπαθε πολλά στη θάλασσα και πολλές φορές εκόντεψε να πνιγεί, εβαρέθει τα ταξίδια και αποφάσισε να πάει εις μέρος που να μην ηξεύρουν τι είναι θάλασσα και τι είναι καράβια. Βάνει το λοιπόν στον ώμο το κουπί του και βγαίνει στη στεριά, και όποιον απαντούσε, τον ερωτούσε τι είναι αυτό που βαστάει. Όσο του έλεγαν «Κουπί», τραβούσε ψηλότερα, ώσπου έφτασε στην κορυφή του βουνού. Ρωτά τους ανθρώπους που ήβρε κει τι είναι, και του λεν «ξύλο». Κατάλαβε λοιπόν πως αυτοί δεν είχαν ιδεί ποτέ τους κουπί, και έμεινε μαζί τους εκεί στα ψηλά. [ Αίγιον – Αχαΐα ]

Το νερό

Μια ώρα κάθε νύχτα, κοιμάται το νερό στα ποτάμια και στις βρύσες και τρέχει ήσυχο και σιγαλό. Όποιος θέλει να πιει αυτή την ώρα, πρέπει να το ταράξει με το χέρι για να το ξυπνήσει, γιατ’ αλλιώς το νερό αγαναχτεί και του παίρνει το νου του. [ Κρήτη ]

Ο τσοπανάκος

Ο τσοπανάκος είναι ένα πουλί που μοιάζει του κότσυφα, με βούλες σταχτιές και μακριά μύτη, που διαλέγει πάντα και κάθεται στο ψηλότερο ξερό κλαρί χλωρού δέντρου και κελαδεί, και το κελάδημά του είναι σαν το σφύριγμα του τσοπάνη όταν καλεί τα πρόβατα. Αυτός ήταν μια φορά τσοπάνης και είχε σκληρόν αφέντη. Μια μέρα πήγε σε μια δουλειά, και σαν εγύρισε δεν ήβρε τα πρόβατά του. Από τη λύπη του την πολλή και από τον φόβο του αφέντη του, επαρακάλεσε το Θεό και τον έκαμε πουλί, και ανεβαίνει ψηλά στα δέντρα, μήπως ιδεί πουθενά τα πρόβατά του, και τα καλεί. [ Θράκη ]

Κρύο νερό

– Ώρα καλή πουλάκι μου, και μένα που μ’ αφήνεις;
Κρύο νερό θενά γενώ στο δρόμο να με πίνεις.
– Κρύο νερό και αν γενείς στο δρόμο να σε πίνω,
‘γω πάλι εις την ξενιτιά, μόνος μου θε να μείνω.
[ Τραγούδι της ξενιτιάς της Θράκης ]

Οι εποχές του χρόνου

Η Περσεφόνη ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας και του Δία. Ο Πλούτωνας, θεός του Άδη, αγάπησε την Περσεφόνη και μια μέρα που η Περσεφόνη μάζευε λουλούδια, η γη άνοιξε κάτω από τα πόδια της και εμφανίσθηκε ο Πλούτωνας πάνω σε ένα άρμα που το έσερναν τέσσερα μαύρα άλογα, άρπαξε την όμορφη κόρη και χάθηκε μαζί της στον Άδη.

Η Δήμητρα, θεά της γεωργίας, μαθαίνοντας τι είχε συμβεί στην κόρη της, από τη λύπη της δεν άφηνε πλέον τα λουλούδια να ανθίζουν και τα σιτηρά να μεγαλώνουν και η γη ερήμωσε. Ο Δίας διέταξε τον Πλούτωνα να αφήσει την Περσεφόνη να γυρίσει στον κόσμο των ζωντανών, η νεαρή όμως είχε φάει έξι σπόρια ροδιού – την τροφή των νεκρών – και δεν μπορούσε να ζήσει πλέον στον πάνω κόσμο. Έτσι ζει 6 μήνες του χρόνου με τη μητέρα της και 6 μήνες στον Άδη.

Ήταν άνοιξη όταν η Περσεφόνη ανέβηκε στον κόσμο των ζωντανών και η φύση ζωντάνεψε ξανά. Από τότε, την άνοιξη και το καλοκαίρι που η Περσεφόνη ζει στον πάνω κόσμο η φύση ζωντανεύει, αλλά το φθινόπωρο και τον χειμώνα που ζει στον Άδη, τα φυτά ξεραίνονται και η γη ερημώνει.

Ο Κατεβατός και ο Νότος

Ο Κατεβατός, ο δυνατότερος απ’ όλους τους καιρούς, εβγήκε μια φορά κι εκαυχήθηκε μπροστά στους άλλους καιρούς, το Σορόκο, το Λίβα, το Νότο και το Μέγα, πως σαν το κρουσταλλένιο παλάτι του δεν βρισκόταν άλλο καλύτερο σ’ όλον τον κόσμο, πως ήταν ωραιότερο και από το παλάτι του ήλιου, και πως σαν είναι ταμπουρωμένος μέσα σ’ αυτό, δεν φοβάται κανένας από τους ανέμους. Αυτό το παλάτι το είχε χτίσει μια φορά ο Κατεβατός στην κορφή της Λιάκουρας από θεόρατα κρούσταλλα και χαλάζι και χιόνια. Μα ήρθε ο Νότος και εφύσηξε σιγά σιγά κι απαλά κι έλιωσε το παλάτι και δεν απόμεινε τίποτα απ’ αυτό, παρά μόνο τα δάκρυά του Κατεβατού, που έτρεχαν σαν ποτάμι. [ Αράχοβα της Λεβαδιάς ]

Subscribe
Notify of
guest

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments