Copernicus: Η έκθεση κατάστασης του κλίματος της Ευρώπης και της Αρκτικής το 2020

Ευρώπη: Αποκλίσεις επιφανειακής θερμοκρασίας του αέρα για τον χειμώνα (Δεκ.’19 – Φεβ. ’20), άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο ’20, σε σχέση με τον αντίστοιχο μ.ο. της περιόδου 1981-2010.

Πηγές: Meteo | Euronews

Δημοσιεύθηκε από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, η έκθεση για την κατάσταση του κλίματος το 2020 στην Ευρώπη (1, 2, 3), η οποία αποτελεί μια ολοκληρωμένη ετήσια επισκόπηση των κλιματικών συνθηκών σε ολόκληρη την ήπειρο και την Αρκτική. Η έκθεση καταγράφει ότι σε παγκόσμιο επίπεδο το 2020 ήταν μία από τις δύο πιο ζεστές χρονιές που έχουν καταγραφεί, στα ίδια επίπεδα με το 2016, ενώ και οι συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου συνέχισαν να αυξάνονται, όντας οι υψηλότερες από τότε που ξεκίνησαν οι δορυφορικές καταγραφές το 2003.

«Η θερμοκρασία παρουσιάζει άνοδο όλες τις εποχές στην Ευρώπη», παρατήρησε η Φρέγια Βάμποργκ, επιστήμονας στον Κοπέρνικο. Το 2020 αποτέλεσε το πιο θερμό έτος στην Ευρώπη, με χειμερινές θερμοκρασίες άνω των 3,4°C πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1981-2010.  Επιπλέον, η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε κατά 0,4 βαθμό Κελσίου αυτή των πέντε πιο ζεστών ετών (όλα τους την προηγούμενη δεκαετία).

Η εμβληματική έκθεση αποτελεί ένα ζωτικό σημείο αναφοράς για μελλοντικές εκτιμήσεις για το κλίμα, παρουσιάζοντας σαφείς, υψηλής ποιότητας πληροφορίες για τις κλιματικές τάσεις, προκειμένου να υποστηρίξει τη λήψη αποφάσεων βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων. Η έκθεση βασίζεται σε δεδομένα από δορυφόρους, αναλύσεις, εκτιμήσεις βάσει μοντέλων και μετρήσεις που λαμβάνονται στην ξηρά, στη θάλασσα και στην ατμόσφαιρα, πολλά από τα οποία παρέχονται μέσω του προγράμματος Copernicus.

Ρεκόρ θερμότητας, βροχόπτωσης και ηλιοφάνειας

Η υψηλή ετήσια θερμοκρασία που καταγράφηκε για την Ευρώπη το 2020 οφείλεται εν μέρει σε εξαιρετικά θερμές χειμερινές και φθινοπωρινές συνθήκες, ιδίως στα βορειοανατολικά και ανατολικά μέρη και κυρίως στις αρκτικές περιοχές της Σιβηρίας, όπου καταγράφηκε η πιο ζεστή χρονιά από τότε που διατηρούνται αρχεία, με θερμοκρασία κατά 4,3 βαθμούς ανώτερη από τον μέσο όρο.

Αριστερά: Χρονοσειρές ετήσιων μέσων αποκλίσεων της επιφανειακής θερμοκρασίας της περιόδου 1979-2020 στην Αρκτική (66,6° Β – 90° Β). | Δεξιά: Χάρτης ετήσιας απόκλισης της μέσης επιφανειακής θερμοκρασίας το 2020 σε σχέση με την περίοδο 1981-2010.

Στην Ευρώπη ο καλοκαίρι ήταν επίσης θερμότερο από το μέσο όρο, ενώ τα καλοκαιρινά κύματα καύσωνα ήταν λιγότερο έντονα, διαδεδομένα και παρατεταμένα από ό,τι τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές καταγράφηκε ρεκόρ ζέστης, όπως στις σκανδιναβικές χώρες και τη Γαλλία.

Επίσης επικράτησαν σημαντικά περισσότερες από το μέσο όρο ώρες ηλιοφάνειας το 2020 μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου. Κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια του έτους, τα επίπεδα υετού ήταν εντός του κανονικού. Ωστόσο, υπήρξε μια απότομη μετάβαση μεταξύ πολύ υγρών συνθηκών τον χειμώνα και επίμονων ξηρών συνθηκών την άνοιξη, με σημαντικές επιπτώσεις στις συνθήκες υγρασίας του εδάφους και στη βλάστηση σε μεγάλα μέρη της ηπείρου. Αργότερα μέσα στο έτος, η κακοκαιρία Alex προκάλεσε καταρρακτώδεις βροχές, ξεπερνώντας τα ρεκόρ βροχόπτωσης μιας ημέρας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Βορειοδυτική Γαλλία και τις Νότιες Άλπεις και προκαλώντας καταστροφικές πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές.

Αρκτική Σιβηρία

Παρά το κρύο ξεκίνημα, το 2020 ήταν το δεύτερο θερμότερο έτος για την Αρκτική, με μέση ετήσια θερμοκρασία επιφάνειας 2,2°C πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1981-2010. Σε μέρη της Αρκτικής (Αρκτική Σιβηρία και παρακείμενες θάλασσες) σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες ετήσιες θερμοκρασιακές αποκλίσεις οπουδήποτε στη Γη το 2020, καταγράφοντας τιμές πάνω από 6°C πάνω από το μέσο όρο. Την άνοιξη και το φθινόπωρο, η κάλυψη χιονιού μειώθηκε από τις θερμοκρασίες αυτές που ήταν υψηλότερες από τις μέσες, συμβάλλοντας ενδεχομένως σε θερμότερες συνθήκες, αφού οι σκοτεινότερες επιφάνειες χωρίς χιόνι απορροφούν περισσότερη ηλιακή ενέργεια, σχηματίζοντας έναν κύκλο ανατροφοδότησης του κλίματος που οδηγεί σε περισσότερη θέρμανση. Απόλυτο ρεκόρ ζέστης πέρα από τον αρκτικό κύκλο, καταγράφηκε τον Ιούνιο με 38 βαθμούς Κελσίου στη ρωσική πόλη Βερχοϊάνσκ, ενώ στη Σιβηρία ξέσπασαν δασικές πυρκαγιές-“ζόμπι”, οι οποίες ακολούθησαν πολλούς χειμώνες ξερούς και λιγότερο κρύους.

Το γενικό πλαίσιο του 2020

Πάνω: Οι τιμές των μηνιαίων παγκόσμιων συγκεντρώσεων CO2. Κάτω: Οι αντίστοιχοι παραγόμενοι ετήσιοι μέσοι ρυθμοί ανάπτυξης για την περίοδο 2003-’20. Οι αριθμητικές τιμές με κόκκινο υποδηλώνουν τις ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις XCO2 στο πάνω διάγραμμα, ενώ στο κάτω οι ετήσιοι μέσοι ρυθμοί αύξησης XCO2 που προέρχονται από δεδομένα που εμφανίζονται στον επάνω πίνακα. Οι αναφερόμενες αριθμητικές τιμές αντιστοιχούν στον ρυθμό ανάπτυξης σε ppm/έτος (μέρη ανά εκατομμύριο ανά έτος), συμπεριλαμβανομένης μιας εκτίμησης αβεβαιότητας σε παρένθεση.

Οι στόχοι της Συμφωνίας του Παρισιού έχουν διαμορφωθεί ως προς τον περιορισμό παγκόσμιας μέσης επιφανειακής θερμοκρασίας, δεσμεύοντας τις χώρες που υπογράφουν να περιορίσουν την άνοδο αυτού του δείκτη σε 2°C πάνω από τις θερμοκρασίες της προ-βιομηχανικής εποχής – και ιδανικά, σε αύξηση 1,5°C ή λιγότερο. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα πρέπει να μειωθεί η έκλυση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 7,6% ετησίως κάθε χρόνο από το 2020 ως το 2030. Ο τελευταίος πενταετής μέσος όρος δείχνει ότι ο πλανήτης έχει ήδη θερμανθεί κατά περίπου 1,2°C.

Αέρια θερμοκηπίου, όπως διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και οξείδιο του αζώτου, παγιδεύουν θερμότητα κοντά στην επιφάνεια της Γης. Όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωσή τους στην ατμόσφαιρα, τόσο αυξάνεται η θερμοκρασία στη Γη. Ο τεράστιος αντίκτυπος στην κοινωνία των μέτρων που θεσπίστηκαν για τον περιορισμό της εξάπλωσης του COVID-19 οδήγησε σε μια ελαφρά μείωση των εκπομπών, δικαιολογώντας εν μέρει το ότι οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα αυξήθηκαν με βραδύτερο ρυθμό από αυτόν που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, οι ατμοσφαιρικές συγκεντρώσεις τόσο του διοξειδίου του άνθρακα όσο και του μεθανίου το 2020 (<1%) ήταν στο υψηλότερο σημείο από την έναρξη των δορυφορικών καταγραφών το 2003, δείχνοντας τη συνέχεια της τρέχουσας αύξησης.

Η τάση για διαρκή απώλεια παγετώνων στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο συνεχίζεται. Το πάχος του πάγου έχει συρρικνωθεί κατά μέσο όρο 30 μέτρα από το 1957 και η απώλεια πάγου στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική έχει προκαλέσει άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά πάνω από 18 χιλιοστά μεταξύ των ετών 1992 και 2018. Εν τω μεταξύ, τα δορυφορικά δεδομένα επιβεβαιώνουν μια σημαντική μείωση της έκτασης του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής σε σύγκριση με το κανονικό, σε όλες τις εποχές, ιδιαίτερα τον Σεπτέμβριο, όταν ο πάγος είναι συνήθως στα χαμηλότερα επίπεδα.

 

Subscribe
Notify of
guest

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments